اگر پیام صوتی واتس‌اپ یا تلگرام را ذخیره کرده باشید، ممکن است با فایلی با پسوند .opus یا .ogg روبه‌رو شده‌اید که در بعضی پخش‌کننده‌ها باز نمی‌شود. این فرمت چیست و چه فرقی با MP3 دارد؟ در این مقاله ساده توضیح می‌دهیم.
فایل Opus چیست؟
Opus (اپاس) یک فرمت فشرده‌سازی صدا است که بنیاد Xiph.Org آن را ساخته و گروه مهندسی اینترنت (IETF) به‌عنوان استاندارد رسمی تأیید کرده است. هدف اصلی آن این است که صدا را با حجم کم و کیفیت خوب ذخیره یا ارسال کند.
فشرده‌سازی آن از نوع «بااتلاف» است. یعنی بخش‌هایی از صدا که گوش انسان به سختی متوجه‌شان می‌شود حذف می‌شود تا حجم فایل پایین بیاید، درست مثل MP3.
Opus برای هر دو کار ساخته شده است. هم گفتار (مکالمه و پیام صوتی) و هم موسیقی. خودش بسته به نوع صدا بهترین روش فشرده‌سازی را انتخاب می‌کند.
تفاوت Opus با MP3 چیست؟
- کیفیت در حجم کم
در بیت‌ریت‌های پایین، Opus اغلب صدای بهتری نسبت به MP3 و AAC می‌دهد. برای همین پیام‌رسان‌ها که می‌خواهند حجم کم مصرف کنند سراغ آن می‌روند. - تأخیر کم
تأخیر پیش‌فرض Opus حدود ۲۶٫۵ میلی‌ثانیه است و در حالت‌های خاص تا ۵ میلی‌ثانیه هم پایین می‌آید. بسیاری از کدک‌های دیگر بیش از ۱۰۰ میلی‌ثانیه تأخیر دارند. این یعنی Opus برای تماس صوتی و بازی آنلاین بسیار مناسب‌تر است. - سازگاری
MP3 تقریبا روی همه دستگاه‌ها، حتی ضبط‌های قدیمی ماشین، پخش می‌شود. Opus هنوز در بعضی پخش‌کننده‌ها و دستگاه‌های قدیمی پشتیبانی نمی‌شود.
مزیت‌های Opus
- حجم کمتر با کیفیت قابل‌قبول، مناسب برای اینترنت ضعیف
- مناسب هر دو نوع محتوای گفتار و موسیقی
- تاخیر بسیار کم برای ارتباط زنده
- قابلیت تنظیم بیت‌ریت و کیفیت در حین کار، بدون نیاز به تغییر فرمت
- رایگان و باز بودن فرمت
کدام برنامه‌ها از Opus پشتیبانی می‌کنند؟
Opus در بسیاری از سرویس‌های آنلاین استفاده می‌شود. از جمله پیام صوتی واتس‌اپ و تلگرام، تماس‌های دیسکورد و کنسول پلی‌استیشن ۴.
بیشتر مرورگرهای جدید هم می‌توانند آن را پخش کنند. در پخش‌کننده‌های دسکتاپ، برنامه‌هایی مثل AIMP و VLC آن را بدون مشکل باز می‌کنند. همچنین با استفاده از ابزار تبدیل AIMP به نام AIMPAC می‌توانید فایل‌های opus را به فرمت‌های دیگر تبدیل کنید یا از فرمت‌های دیگر خروجی با فرمت opus بگیرید.
رایگان بودن Opus یعنی چه؟
Opus یک فرمت باز است و بر اساس استاندارد RFC 6716 منتشر شده است. کد مرجع آن (libopus) با مجوز BSD در دسترس همه است و پتنت‌های شناخته‌شده‌اش بدون دریافت حق امتیاز مجوز داده شده‌اند. برای شما به‌عنوان کاربر یعنی هزینه‌ای برای پخش یا تبدیل فایل نمی‌پردازید. برای برنامه‌نویسان و شرکت‌ها هم یعنی می‌توانند آن را بدون پرداخت لایسنس در نرم‌افزار خود قرار دهند. به همین دلیل اینقدر در برنامه‌های مختلف رایج شده است.
چطور Opus را به MP3 تبدیل کنیم؟
اگر فایل Opus روی دستگاه شما پخش نمی‌شود، می‌توانید آن را با نرم‌افزار رایگان AIMP تبدیل کنید:
- AIMP را باز کنید و از منوی ابزارها، گزینه مبدل صوتی (Audio Converter) را انتخاب کنید.
- فایل Opus را به لیست اضافه کنید.
- فرمت خروجی را MP3 بگذارید و کیفیت دلخواه را انتخاب کنید.
- محل ذخیره را مشخص کنید و روی شروع تبدیل بزنید.
نکته: هر بار تبدیل یک فرمت بااتلاف به فرمت بااتلاف دیگر کمی از کیفیت کم می‌کند. پس اگر فایل اصلی را دارید، بهتر است همان را تبدیل کنید و فقط برای پخش، یک نسخه MP3 بسازید.